Khuyến khích giao thông xanh: Hà Nội hỗ trợ người dân đổi xe máy điện.Trong bối cảnh đẩy mạnh lộ trình giảm phát thải và thúc đẩy giao thông xanh, Hà Nội đang xây dựng chính sách hỗ trợ đáng chú ý dành cho người dân khi chuyển đổi từ xe máy chạy xăng sang xe điện, với mức hỗ trợ cao nhất có thể lên tới 5 triệu đồng cho mỗi phương tiện. Đáng chú ý, các nhóm yếu thế như hộ cận nghèo và hộ nghèo sẽ được hưởng mức hỗ trợ cao hơn đáng kể, lần lượt tối đa 15 triệu đồng và 20 triệu đồng, nhằm khuyến khích quá trình chuyển đổi diễn ra đồng đều trong xã hội.
Ngày 13/5, UBND TP Hà Nội đã tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết liên quan đến các chính sách phát triển hạ tầng giao thông sử dụng năng lượng sạch, đồng thời đưa ra các giải pháp hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm. Dự thảo cũng bao gồm định hướng hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ sang năng lượng sạch và phát triển giao thông phi cơ giới, trong đó xe máy điện được xác định là phương tiện trọng tâm trong giai đoạn tới.
Theo đề xuất, mỗi cá nhân đủ điều kiện sẽ chỉ được hỗ trợ tối đa cho một xe máy điện, áp dụng đến trước ngày 1/1/2030. Điều kiện đặt ra là người sở hữu xe máy xăng phải có đăng ký thường trú hoặc tạm trú liên tục tại Hà Nội từ đủ 2 năm trở lên, đồng thời phương tiện chuyển đổi phải có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên. Mức hỗ trợ chung được xác định bằng 20% giá trị xe, nhưng không vượt quá 5 triệu đồng.
Đối với nhóm đối tượng chính sách, cơ chế hỗ trợ được thiết kế linh hoạt hơn. Cụ thể, hộ nghèo được hỗ trợ 100% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không vượt quá 20 triệu đồng, trong khi hộ cận nghèo được hỗ trợ 80% giá trị và tối đa 15 triệu đồng. Đây được xem là chính sách mang tính bao trùm, nhằm đảm bảo không để nhóm thu nhập thấp bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi xanh.
Ngoài hình thức hỗ trợ bằng tiền mặt, người dân cũng có thể lựa chọn phương án nhận hỗ trợ thông qua vé sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng, với giá trị tương đương 5 triệu đồng. Cách tiếp cận này được kỳ vọng không chỉ hỗ trợ tài chính trực tiếp mà còn khuyến khích người dân thay đổi thói quen di chuyển, gia tăng sử dụng phương tiện công cộng thay cho phương tiện cá nhân.
Song song với đó, thành phố cũng dự kiến triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất vay ngân hàng thương mại, ở mức 30% tổng lãi suất hợp đồng vay đối với các đơn vị tham gia chuyển đổi phương tiện, áp dụng trong thời gian tối đa 5 năm. Đây là giải pháp nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp và tổ chức có nhu cầu đầu tư phương tiện xanh với chi phí tài chính thấp hơn.
Lý giải về việc giới hạn đối tượng hỗ trợ theo điều kiện cư trú, chính quyền thành phố cho rằng quy định này giúp đảm bảo tính minh bạch, tránh tình trạng lợi dụng chính sách như đăng ký tạm trú ồ ạt hoặc mua bán xe cũ nhằm trục lợi. Việc mỗi cá nhân chỉ được hỗ trợ một xe cũng được xem là biện pháp kiểm soát ngân sách và đảm bảo tính công bằng trong phân bổ nguồn lực.
Theo đánh giá của thành phố, với mức thu nhập bình quân khoảng 15 triệu đồng/tháng của người dân thủ đô, cùng với sự tham gia hỗ trợ từ doanh nghiệp và chính sách nhà nước, việc chuyển đổi sang xe điện không tạo ra áp lực tài chính quá lớn. Đồng thời, việc lựa chọn phương án hỗ trợ bằng vé xe công cộng được xem là giải pháp kép, vừa hỗ trợ người dân, vừa thúc đẩy hình thành thói quen sử dụng giao thông công cộng bền vững.
Cùng thời điểm, UBND TP Hà Nội cũng đang trình HĐND TP Hà Nội đề án về vùng phát thải thấp trong khu vực Vành đai 1, với lộ trình triển khai theo nhiều giai đoạn. Giai đoạn thí điểm đầu tiên dự kiến áp dụng tại khu vực trung tâm Hoàn Kiếm, trong đó vùng lõi gồm 11 tuyến phố cổ và khu hành chính quan trọng, với các biện pháp hạn chế xe máy xăng và kiểm soát chặt thời gian lưu thông.
Trong khu vực này, xe máy chạy xăng sẽ bị cấm hoạt động theo khung giờ nhất định vào cuối tuần, đồng thời các phương tiện vận tải cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt. Các xe tải nặng bị cấm hoàn toàn, trong khi ô tô chỉ được phép hoạt động trong các khung giờ giới hạn và phải đạt chuẩn khí thải mức 4 theo quy định kỹ thuật quốc gia.
Lộ trình tiếp theo dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp qua nhiều giai đoạn từ năm 2027 đến 2029, bao phủ thêm các phường lân cận và tiến tới mở rộng trong toàn bộ khu vực Vành đai 1. Các biện pháp hạn chế phương tiện cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ được siết chặt dần theo từng năm nhằm giảm ùn tắc và ô nhiễm không khí tại khu vực nội đô.
Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp lớn cũng tham gia vào quá trình hỗ trợ chuyển đổi. Vingroup cùng thương hiệu VinFast đưa ra chính sách miễn lệ phí trước bạ cho xe máy điện và hỗ trợ lãi suất vay trong thời gian dài. Trong khi đó, EVG Group giảm giá bán xe cho người dân thủ đô, còn V-Green triển khai chính sách miễn phí sạc trong hệ thống trạm của mình đến năm 2027.
