Kinh tế xanh: Điều kiện bắt buộc của trung tâm công nghiệp - dịch vụ
Những năm gần đây, biến đổi khí hậu, khủng hoảng năng lượng và các tiêu chuẩn carbon ngày càng khắt khe đang định hình lại dòng vốn đầu tư toàn cầu. Với các trung tâm công nghiệp và xuất khẩu lớn như Đông Nam Bộ, kinh tế xanh không còn là xu hướng mang tính tự nguyện, mà đã trở thành điều kiện bắt buộc.
Tp.HCM bước vào nhiệm kỳ mới: Khi tăng trưởng nhanh phải song hành cùng tăng trưởng xanh và số
Từ góc nhìn của nhà đầu tư quốc tế, ông Jesse Choi, Tổng Giám đốc Tập đoàn Sunwah khu vực Đông Nam Á cho rằng, Việt Nam đang hội tụ những yếu tố nền tảng để phát triển dài hạn. "Với dân số trẻ và tinh thần làm việc mạnh mẽ của Việt Nam, chúng tôi tin tưởng đây là thị trường mà chúng tôi sẽ đầu tư lâu dài", ông Jesse Choi chia sẻ.
Theo ông, trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường ngày càng trở thành "giấy thông hành" của hàng hóa trên thị trường quốc tế, việc ưu tiên công nghệ xanh, năng lượng xanh và vật liệu thân thiện môi trường không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận các dòng vốn xanh toàn cầu.
Ông Jesse Choi, Tổng Giám đốc Tập đoàn Sunwah khu vực Đông Nam Á
Ông Jesse Choi cho biết, chiến lược của Sunwah tại Việt Nam không chỉ tập trung vào sản xuất - kinh doanh ngắn hạn, mà hướng đến các lĩnh vực mang tính nền tảng cho phát triển bền vững như công nghệ, giáo dục và y tế. Trong lĩnh vực công nghệ, tập đoàn chú trọng các giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI), thành phố thông minh, robot và drone, những lĩnh vực vừa gắn với chuyển đổi số, vừa hỗ trợ mục tiêu phát triển xanh.
"Chuyển đổi xanh và đổi mới công nghệ là hướng đi tất yếu mà chúng tôi và các đối tác cùng theo đuổi", ông Jesse Choi nhấn mạnh, đồng thời cho rằng việc Việt Nam duy trì mối quan hệ đối ngoại cân bằng với các nền kinh tế lớn đang tạo niềm tin cho các nhà đầu tư dài hạn.
Ở góc độ hợp tác khu vực, bà Yang Yanyan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến Thương mại Quảng Tây (Trung Quốc), nhấn mạnh vai trò trung tâm của công nghệ - đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc thúc đẩy đồng thời chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Theo bà, việc Việt Nam kiên định theo đuổi đổi mới công nghệ đã tạo ra môi trường thuận lợi để tăng cường hợp tác song phương và khu vực.
Bà Yang Yanyan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến Thương mại Quảng Tây (Trung Quốc)
"Trong tương lai, chúng tôi mong muốn hợp tác sâu hơn với Tp.HCM trong kinh tế số, kinh tế xanh, kết nối doanh nghiệp, startup và mở rộng các mô hình thử nghiệm AI trên quy mô đô thị", bà Yang Yanyan chia sẻ.
Ở góc nhìn công nghiệp và hạ tầng - nơi áp lực xanh hóa thể hiện rõ nhất, ông Shinichi Tokushima, Tổng Giám đốc Hitachi Asia cho rằng, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là 2 trụ cột không thể tách rời. Theo ông, việc ứng dụng Internet vạn vật (IoT), AI vào quản trị năng lượng, lưới điện thông minh và bảo trì dự đoán đang giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành và tiết kiệm năng lượng ở mức độ chưa từng có.
Tuy nhiên, ông Tokushima cũng lưu ý rằng nhu cầu năng lượng cho các trung tâm dữ liệu và hạ tầng số tại châu Á sẽ tăng rất nhanh trong những năm tới, đặt ra yêu cầu cấp bách về nguồn năng lượng sạch, hệ thống truyền tải hiện đại và khả năng lưu trữ năng lượng.
Theo đại diện Hitachi Asia, các giải pháp như hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) và truyền tải điện một chiều điện áp cao (HVDC) sẽ giữ vai trò chiến lược trong quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam. Dù vậy, hiện nhiều nhà đầu tư nước ngoài vẫn còn dè dặt do cơ chế chưa đủ linh hoạt. "Một khung chính sách cởi mở hơn sẽ giúp Việt Nam thu hút mạnh mẽ hơn nguồn vốn và công nghệ toàn cầu," ông nhận định.
"Đường tắt" giúp Tp.HCM rút ngắn khoảng cách phát triển
Song hành với chuyển đổi xanh là quá trình số hóa toàn diện nền kinh tế. Tp.HCM hiện là địa phương dẫn đầu cả nước về kinh tế số, với hệ sinh thái khởi nghiệp, thương mại điện tử, fintech và AI phát triển nhanh. Thành phố đặt mục tiêu trong giai đoạn 2025-2030, kinh tế số sẽ chiếm khoảng 30% GRDP, tiến tới 30-40% vào năm 2030.
Để đạt được mục tiêu này, quy mô kinh tế số Tp.HCM cần tăng từ khoảng 626.000 tỷ đồng năm 2025 lên hơn 1,4 triệu tỷ đồng vào năm 2030, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép 17,5%/năm, gần gấp đôi mức tăng trưởng kinh tế số bình quân của cả nước.
Kinh tế xanh và kinh tế số đang nổi lên như hai "động cơ song hành", định hình sức bật dài hạn của đầu tàu kinh tế cả nước
Kinh tế số chính là "đường tắt" giúp các đô thị lớn như Tp.HCM rút ngắn khoảng cách phát triển. Việc ứng dụng nền tảng số, thanh toán không tiền mặt, logistics thông minh không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, mà còn mở rộng thị trường vượt ra ngoài ranh giới địa lý truyền thống.
Từ thực tiễn doanh nghiệp công nghệ trong nước, ông Phạm Minh Phương, Giám đốc Công nghệ Tập đoàn One Mount cho rằng, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không còn là xu hướng, mà đã trở thành điều kiện sống còn. "Nếu không thích ứng kịp, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với chi phí carbon khi xuất khẩu, khi quy trình sản xuất chưa hướng tới net zero hay kinh tế tuần hoàn," ông Phương nói.
Ông Phương chỉ ra 3 thách thức lớn: chi phí chuyển đổi cao, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ; thiếu khung chính sách khuyến khích doanh nghiệp tiên phong; và nguồn nhân lực chất lượng cao chưa theo kịp yêu cầu mới. Tuy nhiên, cơ hội cũng rất rõ ràng. Với dân số trẻ và khả năng tiếp cận công nghệ nhanh, Việt Nam hoàn toàn có thể "đi tắt đón đầu", tận dụng AI và các nền tảng số để xây dựng mô hình phát triển bền vững.
"Chuyển đổi số là phương tiện, phát triển xanh mới là đích đến. Xây dựng một hệ sinh thái mở - nơi doanh nghiệp, chính phủ và người dân cùng chia sẻ dữ liệu và giá trị - sẽ là chìa khóa để Việt Nam vươn lên mạnh mẽ trong khu vực," ông Phương nhấn mạnh.
Năm Bính Ngọ 2026 không chỉ là năm khởi đầu nhiệm kỳ mới, mà còn là năm bản lề để Tp.HCM và vùng Đông Nam Bộ xác lập mô hình phát triển mới: tăng trưởng nhanh nhưng phải xanh, hiện đại nhưng phải bao trùm. Khi 2 "động cơ" này vận hành nhịp nhàng, đầu tàu kinh tế cả nước sẽ có đủ nội lực để bứt phá bền vững trong thập kỷ tới.
Tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tăng trưởng trong giai đoạn mới không chỉ đo bằng tốc độ, mà bằng khả năng thích ứng và phát triển bền vững trước những biến động toàn cầu. Đây cũng là thời điểm Việt Nam tái định hình mô hình phát triển cho nhiệm kỳ 2025-2030.
Trong bức tranh đó, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số không còn là hai lựa chọn riêng rẽ, mà là những cấu phần bắt buộc của một mô hình tăng trưởng hiện đại. Nếu chuyển đổi số mang lại tốc độ, hiệu quả và sự thông minh cho nền kinh tế, thì chuyển đổi xanh tạo nền tảng bền vững, bảo đảm yếu tố môi trường và chất lượng sống.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Thủ tướng chỉ ra 3 "đòn bẩy then chốt" gồm hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, với cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm. Trên tinh thần tiên phong, Tp.HCM được kỳ vọng sớm xây dựng các kế hoạch hành động cụ thể, mạnh dạn thử nghiệm mô hình kinh tế xanh, tài chính xanh và đô thị thông minh, tạo sức lan tỏa cho toàn vùng Đông Nam Bộ.
Tp.HCM được kỳ vọng thành “phòng thí nghiệm” của kinh tế xanh, tài chính xanh và đô thị thông minh
