Ngày 6/5, Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Định hình không gian tăng trưởng mới
Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, quy hoạch lần này đã điều chỉnh, mở rộng hợp lý 4 vùng động lực quốc gia bao gồm vùng động lực phía Bắc, vùng động lực phía Nam, vùng động lực miền Trung, vùng động lực đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ để phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các khu vực gắn với khai thác hiệu quả không gian phát triển mới.
Định hướng phát triển các vùng động lực quốc gia, nhất là 2 vùng động lực phía Bắc và phía Nam trở thành vùng đi đầu về phát triển các ngành dịch vụ hiện đại, chất lượng cao; các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn; phát triển nhanh công nghiệp công nghệ số và các ngành công nghiệp mới nổi; đi đầu trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, xã hội số…
Ưu tiên hình thành, phát triển tại các vùng động lực: khu thương mại tự do, khu công nghệ cao và mô hình khu chức năng khác, phù hợp với xu thế chung của thế giới, được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù, tạo môi trường hấp dẫn vượt trội để tăng cường thu hút nguồn lực đầu tư chất lượng cao.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương (Ảnh: MOF).
Tiếp tục hình thành và phát triển các hành lang kinh tế theo trục Bắc - Nam, các hành lang kinh tế Đông - Tây, các vành đai kinh tế ven biển; trong đó ưu tiên hành lang kinh tế Bắc - Nam, hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, hành lang kinh tế Mộc Bài - Tp.HCM - Biên Hòa - Vũng Tàu.
Phát triển các vành đai công nghiệp - đô thị - dịch vụ tại các vùng động lực, vùng đô thị lớn, nhất là gắn với vành đai 4, vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội và vành đai 3, vành đai 4 Tp.HCM. Hình thành cơ bản bộ khung kết cấu hạ tầng quốc gia, tập trung vào hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị, hạ tầng nông thôn, hạ tầng năng lượng, hạ tầng số, hạ tầng văn hóa, xã hội, hạ tầng thủy lợi và phòng, chống thiên tai.
Một điểm mới nữa của điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia là đã thể chế hóa hệ thống phân vùng kinh tế - xã hội mới phù hợp với các đơn vị hành chính sau sắp xếp, tạo điều kiện khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các vùng và từng địa phương trong vùng, đồng thời thúc đẩy liên kết vùng.
Trên cơ sở đó, định hướng phát triển của 6 vùng cũng được xác định rõ trong các quy hoạch vùng điều chỉnh, phù hợp với tiềm năng, lợi thế của mỗi vùng, góp phần hình thành một không gian phát triển thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước.
Quy hoạch xác định rõ không gian phát triển đất nước với 6 vùng kinh tế - xã hội gồm:
Vùng trung du miền núi phía Bắc gồm 9 tỉnh: Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Sơn La, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên. Vùng Trung du và miền núi phía Bắc, tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 9 - 10%/năm, phát triển vùng theo hướng xanh, bền vững và toàn diện.
Vùng đồng bằng Sông Hồng gồm 6 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình. Vùng Đồng bằng sông Hồng có mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 11%/năm, là động lực phát triển hàng đầu, dẫn dắt quá trình cơ cấu lại nền kinh tế.
Vùng Bắc Trung bộ gồm 5 tỉnh, thành phố: Huế, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị. Vùng Bắc Trung Bộ, tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 10 - 10,5%/năm, ưu tiên phát triển các khu kinh tế ven biển tạo đột phá tăng trưởng.
Vùng Duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên gồm 6 tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng. Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 9,5 - 10%/năm, tăng cường liên kết, phát huy hiệu quả chuỗi không gian biển - cao nguyên - biên giới.
Vùng Đông Nam Bộ gồm 3 tỉnh, thành phố: Tp.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh. Vùng Đông Nam Bộ tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 10 - 11%/năm, xây dựng trở thành vùng phát triển năng động, động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước; trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Vùng Đồng bằng Sông Cửu Long gồm 5 tỉnh, thành phố: Cần Thơ, Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang, Cà Mau. Vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tăng trưởng GRDP bình quân đạt 9 - 9,5%/năm, phát triển thành trung tâm kinh tế nông nghiệp hiện đại, bền vững, năng động.
Quy hoạch phải mang tính tích hợp đa mục tiêu dài hạn
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, công bố điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch sáu vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc (Ảnh: MOF).
Theo Phó Thủ tướng, trong bối cảnh Đại hội XIV của Đảng thành công, đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen. Tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, cạnh tranh chiến lược gia tăng, trong khi trong nước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh ngày càng cấp thiết, đòi hỏi quy hoạch phải đi trước, làm nền tảng dẫn dắt phát triển.
Dẫn lại định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rằng quy hoạch là tư duy phát triển được không gian hóa, theo Phó Thủ tướng, quy hoạch tổng thể phải mang tính tích hợp đa mục tiêu dài hạn, tạo cấu trúc phát triển hợp lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực, phân bổ không gian cân đối, tăng cường liên kết vùng và mở rộng dư địa tăng trưởng cho nền kinh tế trong tương lai.
Việc điều chỉnh quy hoạch lần này nhằm cập nhật kịp thời các định hướng lớn từ Văn kiện Đại hội XIV và các nghị quyết của Trung ương. Quy hoạch xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm, khâu đột phá, phương hướng phát triển ngành, lĩnh vực và tổ chức không gian ở cả cấp quốc gia và vùng. Đây là cơ sở quan trọng để cụ thể hóa chiến lược phát triển, nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành phát triển kinh tế - xã hội.
Để triển khai hiệu quả, Phó Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương công bố, hoàn thiện quy hoạch liên quan và bảo đảm tính thống nhất theo pháp luật. Đồng thời, cần tập trung huy động nguồn lực, ưu tiên các dự án quan trọng quốc gia, dự án liên vùng; hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng chiến lược, phát triển các mô hình kinh tế mới và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
