Tám năm, giá sách giáo khoa vẫn “đứng im”!

16/03/2019

“Qua trao đổi với Bộ Tài chính, đã 8 năm nay, sách giáo khoa “đứng im”, giá vẫn duy trì mặc dù các khoản chi phí tăng liên tục. Tiền lương tối thiểu vùng tăng 3 lần, lương cơ sở tăng 1,8 lần. Giấy in tăng 20%, điện tăng 41% nhưng giá SGK vẫn như 8 năm về trước” .

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho ý kiến về vấn đề giá sách giáo khoa, tại phiên họp lần thứ 32, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về các ý kiến còn khác nhau của dự án Luật GD (sửa đổi), trong đó, có nội dung liên quan đến sách giáo khoa (SGK).

Để lỗ, ai chịu trách nhiệm?

Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, SGK được xã hội rất quan tâm, nếu với cả nước thì đây là khoản chi không lớn, nhưng với từng gia đình, nhất là những người nông dân, người nghèo thì cũng là một khoản chi đáng kể, nên phải có cách để sử dụng SGK tiết kiệm.

Liên quan đến vấn đề giá sách, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết: Mặc dù cũng tuân theo quản lý giá của Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và kê khai nhưng SGK là mặt hàng rất nhạy cảm. Trước đó, Quốc hội đã yêu cầu giải trình về SGK và giá SGK độc quyền. Qua thực tiễn cho thấy sự bất cập, 8 năm qua giá SGK chưa tăng mà vẫn theo định mức cũ. Khi nhà xuất bản Giáo dục đưa ra đề nghị, Bộ GD&ĐT thống nhất về chủ trương và xin ý kiến của Ủy ban điều chỉnh giá và Bộ Tài chính.

Phiên họp lần thứ 32, Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, nếu điều chỉnh giá, trước hết phải tính đúng, tính đủ, công khai, minh bạch. Đồng thời phải thực hiện truyền thông tốt, trước, trong và sau khi tăng giá vì đây là mặt hàng rất nhạy cảm, nếu không chuẩn bị kỹ sẽ tạo ra hệ lụy rất lớn.

Bộ trưởng Nhạ cho biết thêm, có yêu cầu nhà xuất bản dừng lại khâu xin chủ trương và tự kê. “Chúng tôi không đặt vấn đề, không tăng hay có tăng mà nhà xuất bản phải rà soát các chi phí hiện nay theo hướng tính đúng, tính đủ và không độc quyền. Trên cơ sở đó, chúng tôi sẽ xem xét và kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, lúc đó thực hiện theo đúng quy trình và chủ trương. Sau đó, sẽ xin ý kiến Chính phủ để thực hiện theo đúng Luật Giá và các quy định” - Bộ trưởng cho hay.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị, Chính phủ xem xét về việc quản lý điều hành giá cả thị trường theo quy luật chung, không thể phi thị trường vì điều đó không hợp lý. “Nếu trường hợp không điều chỉnh thì với những khoản dự kiến sẽ lỗ, Chính phủ xử lý như thế nào? Nên chăng chúng ta cũng phải trao đổi, Chính phủ có biện pháp chỉ đạo để có cho tốt. Giá bất hợp lý với thị trường, để lỗ thì ai chịu trách nhiệm” - Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh.


 Chính phủ xem xét về việc quản lý điều hành giá SGK thị trường theo quy luật chung, không thể phi thị trường

Tăng mức nào sẽ phù hợp?

Theo nhiều chuyên gia kinh tế, việc tăng giá sách giáo khoa là việc hết sức bình thường theo quy luật chung của thị trường, tuy nhiên do khá nhạy cảm, thế nên việc tăng giá sách khoảng bao nhiêu phần trăm cho phù hợp lại là điều cần phải cân nhắc.

Thực tế từ năm 2011 đến nay, giá SGK không thay đổi và ở mức thấp hơn so với chi phí, giá thành xuất bản, phát hành SGK và so với giá bán các sách khác.Trong khi đó các khoản chi phí xuất bản SGK đều biến động tăng cao: lương tối thiểu vùng năm 2019 so với năm 2011 tăng gần 3,1 lần, lương cơ sở năm 2019 tăng 1,8 lần so với năm 2011.

Giá thị trường của vật tư giấy in hàng năm hầu như đều tăng, riêng giấy để in SGK năm học 2019 - 2020 đã tăng so với năm trước bình quân trên 20%.  Giá điện bán lẻ bình quân từ năm 2011 đến nay tăng gần 41%...

Bên cạnh thực hiện nhiệm vụ chính trị, NXB cũng chỉ là những doanh nghiệp, phải tự chủ về tài chính, tự hạch toán kinh doanh, yêu cầu doanh thu phải bù đắp chi phí và có lãi nhằm bào toàn và sử dụng hiệu quả phần vốn nhà nước, nộp ngân sách, đảm bảo đời sống cho người lao động. Trong khi đó, Nhà nước không trợ giá, không bù giá, không bù lỗ, không cấp phát ngân sách để chi tiêu, để đầu tư...

Đại diện NXB Giáo dục Việt Nam cho rằng, trong những năm qua đã phải bù đắp việc SGK được bán dưới giá thành từ những nguồn thu khác. Tuy nhiên đến cuối năm 2018, đầu năm 2019, doanh nghiệp này đứng trước nguy cơ bị lỗ, mất dần vốn Nhà nước do chi phí đầu vào tăng cao thì vấn đề phải điều chỉnh giá bán SGK được đặt ra".

Trong tình hình hiện nay, nếu giá SGK không được điều chỉnh kịp thời, NXB Giáo dục Việt Nam sẽ phải tiếp tục lo bù đắp chi phí. Nguy cơ lỗ, không bảo toàn được vốn của nhà nước là trước mắt. Đồng thời điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của khoảng 3.000 người lao động trong hệ thống NXB Giáo dục Việt Nam.

 

Lê Nguyễn                                      

Theo tbdn.com.vn