Lạc lối ở Ấn Độ trải nghiệm chuyến du hành đầy sắc màu

06/11/2018 13:15

Ấn Độ quả thực là một thỏi nam châm cho những người đam mê thiết kế như tôi: một nơi huyền bí, ảo diệu được bao bọc bởi vẻ ngoài đầy màu sắc; vùng đất của các loại gia vị, tơ tằm và vô vàn sản phẩm thủ công mỹ nghệ không thể tìm thấy ở bất cứ đâu trên thế giới.

“Cẩn thận đấy”, hướng dẫn viên chỉ vào chân tôi và nói. Rõ ràng, đôi giày thể thao trắng tinh và bóng bẩy này không hợp để khám phá làng dệt Bagru, nơi mỗi bước chân đều phải cẩn thận nếu không muốn giẫm lên lớp bột màu sẵn sàng biến tất cả mọi thứ thành “bức tranh” trừu tượng. Tôi nhón chân di chuyển thật nhẹ trên mặt đất trộn lẫn đủ sắc màu … nhưng cũng chỉ một vài bước cho đến khi nhận ra có làm vậy cũng chẳng ích gì. Tuy nhiên, chính sự “va chạm” đầy màu sắc này lại trở thành nét đặc trưng khó lẫn vào đâu được của cộng đồng nghệ nhân thủ công ở bang Rajasthan.

Khoảng 30.000 người gọi Bagru là nhà, và vào một buổi sáng ấm áp như thế này, gần như tất cả mọi người đều bận rộn bày bán những sản phẩm do chính mình thực hiện. Trong khi đó, tại khu vực nhuộm của thị trấn, các bể màu làm từ phế liệu, phèn, vỏ cây và thảo mộc nằm san sát nhau.

Trên đôi chân trần và tứ chi đã bị “nhuộm” màu ngay từ giờ làm việc đầu tiên, đám thợ quỳ quanh những chiếc bể này, không ngừng đưa vải vào ngâm trong bể thuốc nhuộm, sau đó vớt lên trải rộng trên khu đất đầy nắng. Ngâm, vớt, phơi, công việc cứ thế lặp đi lặp lại ngày qua ngày.

Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty

Ấn Độ quả thực là một thỏi nam châm cho những người đam mê thiết kế như tôi: một nơi huyền bí, ảo diệu được bao bọc bởi vẻ ngoài đầy màu sắc; vùng đất của các loại gia vị, tơ tằm và vô vàn sản phẩm thủ công mỹ nghệ không thể tìm thấy ở bất cứ đâu trên thế giới. Thế nhưng, nếu chỉ đơn thuần ghé thăm các cửa hiệu hoành tráng ở Mumbai hay Delhi, ắt hẳn bạn sẽ chẳng thể nào khám phá ra điều gì đặc biệt. Chính vì thế, tôi lựa chọn một lịch trình riêng cùng hướng dẫn viên am hiểu văn hóa bản địa thực hiện chuyến du hành dọc theo các làng nghề dệt thủ công, từ Bagru và Jaipur đến Agra và Varanasi, để gặp gỡ các nghệ nhân đã và đang làm việc tỉ mỉ trong nỗ lực duy trì nghệ thuật này trước nguy cơ thất truyền.

Ở Bagru, ngoài việc ghé thăm hầu hết các xưởng dệt, tôi còn khám phá khu vực in, nơi cộng đồng Chhipa – nhóm thợ thủ công có tay nghề cao chuyên thực hiện việc nhuộm và in mộc bản lên vải từ thế kỷ 17 – thực hiện các công đoạn phức tạp một cách chính xác chẳng kém gì máy móc. Ghé một xưởng sản xuất còn nhỏ hơn toa tàu lửa, tôi gặp những người thợ làm bản gỗ in: Hai cha con đang ngồi bắt chéo chân trên sàn nhà và miệt mài khắc họa tiết lên miếng gỗ tếch và cẩm lai. Sau đó, các khối gỗ này được dùng để in trang trí lên vải.

Kế tiếp là “Thành phố Hồng” Jaipur, nơi hầu hết các công trình kiến trúc đều khoác lên mình màu hồng đất, tuy sôi động hơn nhiều so với ngôi làng yên tĩnh tôi vừa mới ở vài giờ trước nhưng cũng rất cổ kính và giàu di sản. Ngồi lên chiếc xe chậm rãi lướt qua khu phố bận rộn, tôi thảnh thơi nhìn ngắm các công trình kiến trúc to lớn cho đến cửa hiệu nhỏ xinh bày bán vòng tay hay đồ gốm thủ công. Cho dù là bức tường đá cẩm thạch khổng lồ chạm khắc hình ảnh các vị thần Hindu, những tấm đá sa thạnh đỏ đục đẽo mạng lưới hoa văn độc đáo, hay những bộ sari rực rỡ với sợi chỉ thêu lấp lánh …, tất cả đều thể hiện tài nghệ điêu luyện của con người nơi đây. 

Empty
Empty
Empty
Empty

Ngoài khu Phố Cổ, tôi còn khám phá một “kho báu” khác của Jaipur – Samode Haveli, một lâu đài hoàng gia nay đã trở thành khách sạn cao cấp. Có thể nói, ngoài các xưởng thủ công, Samode Haveli là nơi tuyệt vời không kém để chiêm bái và trải nghiệm sự kỳ diệu của nghề thủ công cổ truyền Ấn Độ. Được Rawal Sheo Singh xây dựng cách đây 175 năm, cung điện này là minh chứng cho một triều đại xa hoa với những tấm thảm Kashmir, những áng vải dệt óng ánh cùng hàng trăm bức tranh vẽ tay.

Tôi tiếp tục khám phá khả năng kỳ diệu vượt xa tưởng tượng của đôi bàn tay con người tại điểm cuối cùng của hành trình, Varanasi. Thành phố linh thiêng bên bờ sông Hằng này là nơi các thợ rèn ngày đêm làm việc với kim loại và lửa nung để cho ra đời những món đồ sắc bén. Từng nhịp đập tuy phát ra âm thanh không êm tai lắm, nhưng các bước phải phối hợp nhịp nhàng chẳng khác gì chơi đàn. Bên cạnh năng khiếu, họ đã phải rèn luyện qua hàng thập kỷ để đạt đến độ chuẩn xác như vậy.

Empty
Empty
Empty
Empty

Varanasi còn có làng dệt nổi danh bởi những cuộn tơ lụa được yêu thích nhất đất nước. Theo chân hướng dẫn viên đến ngôi nhà nhỏ nằm sâu trong hẻm, tôi chăm chú nhìn người đàn ông đang ngồi ở khung cửi: đôi tay thoăn thoắt hết luồn sợi rồi giật khung, trong khi chân phối hợp đạp lên bàn dận và cuối cùng tạo ra tấm vải với họa tiết độc đáo. Dạo thêm vài xưởng dệt khác, tôi vẫn chưa chọn được món đồ lưu niệm hoàn hảo, vì thế quyết định di chuyển đến một cửa tiệm ở gần cuối hẻm.

Chủ tiệm mời tôi chén trà ấm, sau đó hào hứng giới thiệu những mảnh lụa nổi bật nhất bằng vốn tiếng Anh ít ỏi. Và rồi, tôi cũng tìm ra thứ mình mong muốn: Lụa dệt thủ công – chất liệu lưu giữ nhiều giá trị. Tôi quyết định mua 10 mét lụa vàng – màu đại diện cho tình yêu, may mắn ở Ấn Độ, sau đó lại lang thang qua những con hẻm để tận hưởng khoảng thời gian đáng giá còn lại cùng các bậc thầy thủ công khó có thể tìm thấy ở bất cứ đâu.

Theo doanhnhan.vn