Doanh nghiệp vẫn mất tiền 'lót tay' cho hải quan

10/01/2019

Đó là thông tin vừa được công bố trong Báo cáo Mức độ hài lòng của doanh nghiệp (DN) về việc thực hiện thủ tục hành chính xuất nhập khẩu năm 2018 vào ngày 8/1.

Bức xúc với chi phí ngoài

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, tham gia cuộc khảo sát năm 2018 có 3.061 DN, trong đó 46% từ khu vực DN tư nhân trong nước, 33% DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và 17% từ các DN nhà nước. 45% DN trả lời hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và xuất nhập khẩu, 36% là các DN kinh doanh xuất nhập khẩu; tỷ lệ các DN dịch vụ logistics và đại lý hải quan lần lượt là 2% và 1%.

Theo đánh giá của các DN, mức độ thuận lợi khi thực hiện các thủ tục hành chính hải quan so với khảo sát năm 2015 đã có nhiều cải thiện vượt bậc, tuy nhiên vẫn còn những bất cập và "gánh nặng" cho DN.

Ví dụ, trong khảo sát năm 2018, số DN trả lời cho biết phải trả chi phí ngoài còn 18% thay vì 28% như năm 2015. Khoảng 56% DN cho biết không phải trả phí ngoài quy định, trong khi tỷ lệ này của năm 2015 chỉ là 37%.

Tỷ lệ DN bị phân biệt đối xử khi không chi trả chi phí không chính thức ngoài quy định đã giảm một nửa so với năm 2015, song vẫn còn đến 15% trả lời bị phân biệt đối xử khi không có chi phí "lót tay".

Các DN cho biết, hình thức phổ biến nhất là kéo dài thời gian làm thủ tục (93%). Ngoài ra, 69% phản hồi cho rằng DN có thể bị gây khó khăn trong lần làm thủ tục sau.

Các hình thức phân biệt khác bao gồm yêu cầu giấy tờ, chứng từ không theo quy định (48%) và thái độ không văn minh lịch sự (41%).

Bên cạnh đó, tỷ lệ DN phải chi trả phí ngoài quy định cho các thủ tục kiểm tra chuyên ngành trong năm 2018 vẫn còn cao, lên đến 212 DN.

Trong đó, Bộ Công Thương là cơ quan có tỷ lệ DN phải chi trả phí ngoài quy định lớn nhất, gần 51%; tiếp theo là Bộ NN&PTNT với 34%.

Hai Bộ có chi phí chi ngoài quy định thấp là Bộ VH-TT&DL và Bộ TT&TT, lần lượt là 16% và 17,5%.

doanh-nghiep-phai-lot-tay-hai-5594-3736-

Ngành hải quan sẽ đặc biệt quan tâm đến việc chống phiền hà, sách nhiễu tiêu cực

Chống phiền hà, sách nhiễu

Trong khi đó, kết quả khảo sát về mức độ thuận lợi khi thực hiện thủ tục quản lý, kiểm tra công nghệ năm 2018 cũng cho thấy tỷ lệ DN đánh giá kết quả khảo sát việc thực hiện những thủ tục quản lý, kiểm tra chuyên ngành của các bộ ngành là ở mức bình thường (xung quanh 60-70%). Tỷ lệ DN đánh giá các thủ tục là dễ thực hiện chỉ ở mức khá thấp, khoảng 15-27%.

Đánh giá những kết quả trên, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI, cho rằng cộng đồng DN cũng đánh giá cao sự cầu thị của ngành hải quan những năm gần đây trong việc lắng nghe, tiếp nhận các ý kiến phản ánh của DN. Tuy nhiên, còn nhiều việc ngành hải quan cần tích cực triển khai thời gian tới.

Theo ông Lộc, một số khó khăn cụ thể của các DN thường gặp bao gồm các quy định hay thay đổi, phải in, nộp giấy tờ thuộc hồ sơ hải quan, sự hướng dẫn chưa đầy đủ hay sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các cơ quan hải quan và các cơ quan nhà nước khác. Vẫn còn một bộ phận DN phản ánh bị yêu cầu nộp thêm giấy tờ ngoài quy định.

"Cơ quan hải quan vẫn cần nỗ lực hơn nữa để cải thiện, nhất là với một số thủ tục có tỷ lệ DN đánh giá khó/ rất khó vẫn cao hơn so với tỷ lệ đánh giá dễ/ rất dễ như hoàn thuế, giải quyết khiếu nại…", Chủ tịch VCCI nói.

Ông Hoàng Việt Cường, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, cho biết, trong thời gian qua ngành hải quan đã và đang nỗ lực thực hiện công cuộc cải cách trên tất cả các lĩnh vực, được Chính phủ và cộng đồng DN đánh giá cao với tinh thần kết nối, chia sẻ, đồng hành cùng cộng đồng DN hướng tới mục tiêu tăng cường quan hệ đối tác hải quan – DN, đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại xuất nhập khẩu.

Tuy nhiên, ông Cường cũng thừa nhận kết quả khảo sát cho thấy ngành hải quan cần đặc biệt quan tâm đến việc chống phiền hà, sách nhiễu tiêu cực trong nội bộ.

"Ngành đã rà soát và đang triển khai một loạt giải pháp, như quy định thanh tra kiểm tra, đã định danh, định dạng 300 hành vi gây phiền hà sách nhiễu tiêu cực để làm cơ sở giám sát", ông Cường cho biết.

Để chấm dứt tình trạng nhũng nhiễu, phiền hà DN, thời gian tới, ngành hải quan đã mô tả 183 vị trí việc làm và sẽ tiếp tục đánh giá lại thực trạng để sắp xếp phù hợp hơn.

Ngoài ra, ngành hải quan sẽ tiến tới giải pháp giảm kiểm tra bằng thủ công, trang bị hệ thống camera trực tuyến từ Tổng cục xuống chi cục, theo đó từ Tổng cục có thể nhìn được cấp dưới thực thi công vụ thế nào.

Thanh Hoa

Theo thoibaokinhdoanh.vn